(+994) 050 678 37 80
(+994) 070 534 65 52

qaynar xətt

Tahir Süleymanov
İdman mətbuatı bu gün – II yazı

İdman mətbuatı bu gün – II yazı

 
Dövlət səviyyəsində mətbuata qayğı göstərildiyi, KİVDF vasitəsi ilə maliyyə dəstəyi verildiyi bir vaxtda əsasən elektron KİV-dən ibarət olan idman jurnalistikası bərbad durumdadı. Saytların 90 faizi 2-3 işçidən artıq kollektiv saxlaya bilmir, redaksiyalar bağlanıb. Belə miskin durumda bu sahənin inkişafı mümkün deyil. Qarşıdan isə məsul yarışlar – Avropa Liqasının finalı, Bakıda keçiriləcək AVRO-2020-nin qrup oyunları gəlir.
 
Bu yarışları həm də ona görə qəbul edirik ki, ölkəmizin tanınmasında, təbliğatında rol oynasın. Bəs, bu təbliğatı kim aparacaq? Məlumatı olanlar bilir ki, redaksiya şəraitində yetişməyən, müxtəlif kurslara, seminarlara qatılmayan, təcrübəlilərin, peşəkarların yanında məktəb keçməyən gənclər sosial mətbuatda status yazan sıradan vətəndaşlardan fərqli deyil. İşi həm də maarifləndirmək olan mətbuatı belə təcrübəsiz gənclərin ümidinə qoymaq olmaz. AFFA-ya, klublara mətbuat nümayəndələrinin savadsız insanlardan ibarət olması sərf edir - belələrini aldatmaq daha asandı. Elə ona görə də güclü mətbuat heç kimə sərf etmir.
 
Hamı qazancını əməyi sayəsində əldə edir. Mətbuatın isə belə şansı yoxdu. İşləməli və maliyyəsiz qalmalısan, maliyyə olmadıqda isə davam etmək, yaşamaq mümkün deyil. Qazanc gətirəcək azad reklam bazarı yoxdursa, yazı yazmaq, araşdırma aparmaq, təhlillə məşğul olmaq, xəbər istehsal etmək sizif əməyidi. Faydasız, mənasız əməklə yalnız dilənçi kimi yaşamaq mümkündü. Bizim AFFA-dakı, klubdakı “dostlar”ımıza da dilənçilər lazımdı. Onları ələ almaq, istifadə etmək, asılı salmaq üçün.
 
Əyilənlər bir müddət çörəkpuluna dolanıb, sonradan sıradan çıxarılır, mətin dayananlar isə ehtiyacla sınağa çəkilir, bezdirilir, küsdürülür və kənara atılır. Manevr edərək dayanan, minimumla maksimuma çalışan həmkarlarımız da yalnız bugününü düşünmək məcburiyyətindədi, onlar jurnalistikanın inkişafı naminə heç nə edə, davamçılar yetişdirə, sağlam təbliqat qura bilmir.
 
Vəziyyətdən çıxış üçün müxtəlif yollar var. Əvvəla, dövlət qağyısı əvvəl-axır elektron KİV-də də özünü göstərməlidi. Qəzet jurnalistikasını zorla yaşatmağa çalışmaqdansa, texnoloji yeniliklərlə barışmalı, daha sürətli, daha diqqətçəkən, daha əhatəli internet mediaya diqqət artırılmalıdı. Amma bu, AFFA-nın baş katibi Elxan Məmmədovun yalançı qayğısı kimi olmamalıdı. O vaxt elektron KİV-ə dəstək adı ilə idman mətbuatını bir araya toplayan Məmmədov sonradan bütün jurnalistləri özündən asılı salmaq üçün formatı dəyişdi, perspektivli layihəni uğursuz puldağıtma makinasına çevirdi.
 
Bu, uzun prosesdi. Mətbuat Şurası ayılana kimi AFFA, klublar müəyyən işlər görməlidi. Bunu minnət üçün yox, həm də öz təbliğatlarını qurmaq, top oyununa azarkeşlərin, ictimaiyyətin diqqətini çəkmək üçün etməlidilər. Axı futbola neft pullarından müəyyən miqdar ayrılıb və o, bütün təbəqələrə bölüşdürməlidi. Televizorun işləməsi üçün elektrik enerjisinə pul sərf edilir, lakin heç kim ona antenna da qoşmağı lazım bilmir. Həmin antenna isə mətbuatdı – futbolun özü qədər vacib sahə.
 
Həmkarımız Elçin Cəlilovun fikrincə, redaksiya olmadan ciddi KİV olmaq mümkün deyil: “Nә zaman ki bizim saytın ofisi var idi, "xam material" götürüb, istәdiyimiz kimi formalaşdıra bilirdik. Vә bu gün aparıcı telekanallarda bizim redaksiyada ilk addımlarını atanlar çalışır. Bizimçün şәrait olmalıdır ki, peşәkar fәaliyyәtimiz daha çox faydalı olsun”.
 
Ceyhun Əliyev (sport24.az) eyni fikirdədi: “Həqiqətən baş redaktorlar görmüş, redaksiyada bu çətin peşənin sirlərini öyrənmiş jurnalist üçün bu gün səhər tezdən evini tərk edərək iş yerinə yollanması həlledici rol oynamayacaq. Faydalı iş əmsalı uzağı 5-10 faiz azalacaq. Ancaq biz həyatı tutub durmayacağıq. Yerimizə yeni nəsil hazırlamağa borcluyuq. Gənc nəsli yetişdirmək üçünsə mütləq və mütləq redaksiya olmalıdı! Detallı şəkildə bu zərurəti açmaq çox yer tutar. Ancaq çiynimizdəki təcrübəyə əsasən deyə bilərəm ki, redaksiyasız yeni nəsil yetişdirmək mümkün deyil!”
 
Ceyhun Rzayev də ofissiz jurnalistikanın inkişaf etmədiyi fikri ilə razıdı: “İnkişaf etsə də, proses ləng gedər. Əfsuslar olsun, bu gün idman saytlarının əksəriyyəti iqtisadi çətinliyə görə redaksiya kirayələyə bilmir”.
 
Bəs, vəziyyətdən çıxmaq üçün eletron KİV-lə bağlı tənzimləyə ehtiyac varmı? Aydın Bağrovun fikrincə, mütləq olmalıdı: “Buna birmənalı olaraq ehtiyac var. Amma bunu kim edəcək və hansı formada? Bununla əlaqədar təşəbbüslər ictimai-siyasi saytlarla da bağlı tez-tez səslənir. Hələlik yekdil bir fikrə gəlinməyib. Konkret idman mediasına gəlincə, indiki halda əməkdaşlıq birinci növbədə hansısa saytın hədə-qorxusu ilə deyil, onların ictimai mövqeyi tənzimlənməlidi”.
 
Ceyhun Əliyevin konkret təklifi var: “Attestasiya Komitəsi (AK) yaradılmalı və yalnız bu qurumun verdiyi sertifikat nəticəsində elektron KİV fəaliyyət göstərmək hüququ əldə etməlidi. Eyni zamanda, sertifikatlar fərqləndirilməli, KİV-lər təsnifatlara bölünməlidi. Bunun qanuni forma alması üçün Milli Məclisdə (MM) qərar qəbul edilməlidi. Lakin sözügedən sertifikatları verəcək AK üzvləri həqiqətən də müəyyən edilmiş sahənin insanları olmalıdı. Məsələn, ömrünü mədəniyyət sahəsinə həsr etmiş lap ən güclü qələm sahibinin idman mediasını dəyərləndirməsini qeyri-məqbul hesab edirəm. Ancaq elektron KİV qarşısına sərt şərt qoyulursa, bunun maddi tərəfləri də qarşılanmalıdı. Çünki sponsorsuz fəaliyyət göstərən elektron KİV-lər (mən yalnız idman sahəsini nəzərdə tuta bilərəm, çünki digərləri barədə ətraflı informasiyam yoxdu) olduqca asılı durumdadı. Söhbət təkcə birbaşa maliyyə ayırmaları ilə də yekunlaşmamalıdı. Bundan əlavə yetrincə budaqlar var ki, həmin tələbatlar da ödənilməlidi. Attestasiya məsələsinə qayıtdıqda, həqiqətən MM-də müzakirəyə çıxarılacaqsa, KİV (müstəqil) təmsilçilərinin iştirakı bu yığıncaqlarda mütləqdi!”
 
Amal Abuşov elektron KİV-də tənzimləmənin gərəkliliyini lazım bilir və misal göstərir: “Bu yaxınlarda dövlət büdcəsindən 33 qəzetə ciddi miqdarda pul ayrıldı. Kimdi o qəzetləri oxuyan? Siyahıda elə qəzetlər var ki, təkcə redaktorundan ibarədi. Nə əməkdaşı var, nə oxucusu, nə də öz beyin məhsulu. Mən səhərlər işə metroyla gedirəm. Əvvəllər qəzet oxuyanların sayı çox idi. İndi yox dərəcəsindədi. Əvəzində insanlar informasiyanı internetdən, saytlardan alırlar. Deməli, sosial sifarişi eşitmək, elektron KİV-ə diqqət və maliyyə ayırmağın zamanı çatıb. Hətta keçib belə”.
 
Elçin Cəlilov da bu məsələyə görə narahatdı. Amma o, bunun son çəxəş yolu olduğunu düşünmür: “Elektron KİV-lә bağlı qanunvericilik mexanizmi olmaması da ciddi problemdi. Ancaq әmin deyilәm ki, bu bosluq aradan qaldırılsa, idman mediasının elektron kәsimi movcud maddi problemlәri arxada qoya bilәcәk”.
 
(davamı olacaq)
 
FƏRİD

 
tarix: 03-07-2018 18:15


 
Xəbər lenti
19.11.2018

18:03   Azərbaycan Bosniya və Herseqovinaya uduzdu

17:59   “Bu oyunu “döyüşə” bənzədirəm” - Valon Berişa

17:46   Premyer Liqada 12-ci turun hakimləri bəlli oldu

17:09   Topaz Premyer Liqasında 12-ci turun oyun cədvəli məlum oldu

16:15   Birinci Divizionda 11-ci turun oyun cədvəli açıqlandı

15:51   “0:0-lıq heç-heçə olacağını düşünmürəm” - Amir Rrahmani

15:41   “Topaz": Almanlar Fransanı xilas edəcəkmi?

15:33   “Sabah”ın hücumçusu məşqçi lisenziyası aldı

15:03   UEFA düzəliş etdi: Yeni bombardir Nazarov oldu

14:54   Adeniyi het-trik etdi, “Qəbələ” darmadağına sevindi

14:46   Baş katibin niyyəti, İsgəndərin buynuzu...

14:24   Dadaşov: “Bizim üçün bu oyunda uğurlu nəticə çox vacibdi”

12:54   Kosovo - Azərbaycan: Mətbuat konfranslarının vaxtı bilindi

12:23   İspaniyaya 1 qol bəs etdi - VİDEO

12:00   Renat Dadaşov üçün 17 dəqiqə, “sarı” və 3 xal

11:40   Eratın komandasına 1 qol bəs etdi

11:30   Əzizovun komandası ev oyununda xal itirdi

11:00   Eddi İsrafilov üçün 90 dəqiqə və 3 xal

10:20   İsveçrə Belçikanı belə şoka saldı - VİDEO

10:00   “eTopaz”da günün canlı oyunları

09:40   İngiltərə - Xorvatiya 2:1 - VİDEO

09:20   “Zirə”nin futbolçusu Lüksemburqa qarşı oynadı, “Səbail”li izlədi

09:00   Bernard Şalland: “Bizdə Berişa varsa, sizdə də Almeyda var”

08:30   Almaniya Hollandiyaya qarşı - YENİLƏNİR

01:42   İngiltərə Xorvatiyaya qalib gəldi, Belçika İsveçrəyə uduzdu

00:05   “Qəbələ”nin futbolçusu Toqo yığması ilə darmadağına üzüldü

18.11.2018

21:18  “Keşlə” Divizion klubuna 5 qol vurdu

19:06  “Keşlə”nin futbolçusu Qabon üzərində qələbəyə sevindi

18:15  Gəncə derbisində 14 qol

16:28  Kamran Ağayev millinin düşərgəsindən kənarlaşdırıldı

16:25  “Sumqayıt” “Qarabağ”ı məğlub etdi

16:03  Qarayevlə Almeyda yenə ən yaxşılar arasında

14:26  “Qarabağ”ın futbolçusu qovuldu

14:06  İtaliyadan antirekord

12:40  Maksim Medvedev: “Kosovo ilə oynaya bilərik”

12:20  “Yeganə çıxış yolumuz Priştinada qalib gəlməkdi”

12:00  Mirabdulla Abbasov: “Həyəcanlı deyildim”

11:40  Azərbaycan millisindən tarixi nəticə

11:20  Türkiyə İsveçə belə məğlub oldu - VİDEO

11:00  Kosovodan Maltaya 5 cavabsız qol - VİDEO

10:30  “Qəbələ”nin futbolçusu darmadağını kənardan izlədi - VİDEO

10:00  “eTopaz”da günün canlı oyunları

09:30  “Keşlə”nin futbolçusu Rumıniyada darmadağına üzüldü - VİDEO

09:00  İtaliyanın Portuqaliya ilə heç-heçəsi - VİDEO

01:41  Türkiyə İsveçə uduzdu, İtaliya Portuqaliya ilə bacarmadı

00:44  UEFA Nazarovun qolunu hesaba almadı

00:23  Millimizdən iki cavabsız qol - VİDEO

bütün xəbərlər >>>

Bütün hüquqlar qorunur. Məlumat internet səhifələrində istifadə edildikdə müvafiq keçidin qoyulması mütləqdir. 2013 © futbolinfo.az