Bizi izləyin

Ölkə futbolu

Futbol tarixinin ən faciəvi təyyarə qəzaları

Braziliyanın "Şapekoense" klubunun oyunçuları, mə…

blank

Braziliyanın "Şapekoense" klubunun oyunçuları, məşqçiləri və nümayəndələrinin də olduğu təyyarənin qəzaya uğraması futbol dünyasını sarsıtdı. Demək olar ki, komandanın üzvlərinin böyük əksəriyyətinin həyatını itirdiyi qəzada çox az sayda insan sağ qalıb. Amma bu dəhşətli faciə futbol dünyasında ilk belə hal deyil. İndiyə kimi bir çox komanda bu və bundan da dəhşətli qəza ilə üzləşib.

Futbolinfo.az saytı sizə futbol tarixində baş vermiş buna oxşar hadisələrin ən yadda qalanları ilə tanış edir:

blank

İtaliyanın “Torino” klubu qəzanı tarixinin ən yaxşı dövründə keçirib. 1944-49-cu illər aralığında öz meydanında məğlub olmayan komanda tarixində qazandığı 8 çempionluqdan 7-ni məhz bu dövrdə əldə edib. 1948/49 mövsümündə torinolular hətta İtaliya millisinə 10 futbolçu göndərirdilər. Amma hər şey bir anda dəyişdi.

1949-cu ilin 4 may günü Alp dağlarının yağışı Torinonu isladan zaman “Avio Linee İtaliane”yə aid “Fiat G212CP” model təyyarə Turin Hava Limanına enmək üçün icazə istədi. Qüllə ilə təyyarə pilotu arasında belə bir dialoq yaşandı:

17:03, qüllə: Güclü yağış yağır, 500 metr hündürlükdə şiddətli fırtına var, görüş məsafəsi zəifdi. Başa düşə bilmədiniz?

Pilot: Bəli, başa düşdüm, hər şey qaydasındadı.

Bu, ekipaj üzvləri ilə qüllə arasında son danışıq oldu. Saat 17:05-də şəhər sükuta qərq oldu. Təyyarə 672 metr yüksəklikdəki Superga yaxınlığındakı bazilkaya dəyib. 18-i futbolçu olmaqla təyyarədə yer alan 31 nəfər – məşqçilər, klub idarəçiləri, jurnalistlər həlak olmuşdu.

Futbolu incəsənətə çevirən “ll Grande Torino”yu (Böyük Torino) tarixin yaddaşına həkk etmək İtaliya üçün asan olmadı. Hələ ll Dünya Müharibəsindən yenilgi ilə çıxan İtaliya özünə gəlmək üçün futbola bağlanmışdı. 40-cı illərdə Turin “Yuvntus”un “ağ-qara” rənginə boyanmamışdan öncə 1943-cü ildən qəzanın yaşandığı günə kimi meydana çıxdığı 93 matçın 83-ündə qalib gəlib, son 4 ilində çempionluğu bayram etmişdi. Komandanın prezidenti Kommendador Novo, portuqaliyalı oyunçuları Xiko Ferreyranın yubiley oyunu üçün “Benfika” ilə yoldaşlıq oyunu təşkil etdi. Turinlilər sevimlilərini gülə-gülə oyuna yola saldı. Komandanın “bəxtsiz” futbolçusu Saura Toma isə zədə ucbatından Lissabondakı qələbənin sevinci yaşaya bilmədi. Sonrası isə məlumdu. “Böyük Torino” 3 may günündəki qələbənin ertəsi qəzaya uğradı.

blank

Qəzada həlak olanlar 6 may günü rəsmi mərasimlə dəfn edildi. Amerikalılar Con Kennediyə, ingilislər Uinston Çörçilə nə qədər ağladısa, “Madama” meydanına toplanan 500 mindən artıq insan İtaliyada nəyə ağlayacağını bilmədi. “Böyük Torino”yamı, İtaliya futbolunamı, yoxsa İtaliyayamı? Turin təmsilçisi mövsümü gənc heyətin oyunçuları ilə tamamladı. Rəqibləri isə belə məqamda centlmenliyindən qalmadılar. Onlar da matçlarda gənc komandalarının oyunçularına şans verdilər. “Böyük Torino”nun kiçik komandası həmin il 5-ci çempionluğunu əldə etdi. Amma çempionluqdan sonra “Toro, Toro, haydi Toro” şüarını səsləndirmədilər. Təyyarənin çırpıldığı bazilkanın içində isə qəzada ölən 31 nəfərin xatirəsinə bir abidə var.

“Mançester Yunayted”

İngiltərənin ən güclü klublarından olan “Mançester Yunayted” də vaxtilə belə faciə ilə üzləşib. “Qırmızı şeytanlar” 6 fevral 1958-ci ildə Avropa Kuboklar Kubokunun matçı çərçivəsində “Srvena Zvezda” ilə oyundan qayıdırdı. Belqraddan qalxan təyyarə Münxendə yanacaq doldurmaq üçün yerə enir. Güclü qar yağdığından təyyarə ilk 2 cəhdində havalana bilmir. 3-cü cəhddə isə lazımi sürəti yığa bilməyən təyyarə bariyerlərə çırpılır.

blank

Aralarında futbolçu, texniki heyət və idarəçilərin yer aldığı təyyarədə 23 nəfər həlak olur, 21-i isə yaralanır. Dövrünün ən yaxşı komandalarından olan MY və baş məşqçisi Met Basbinin 8 futbolçusu qəzadan sağ çıxmır. Çalışdırıcı özü isə ağır yaralı şəkildə xilas olur. Onu qəzadan çıxaran isə komandanın qapıçısı Hari Qreq olur. O, həmçinin bir nəfəri də körpəsi ilə bərabər xilas edir. Komanda həmin il liqadakı qalan oyunlarını əvəzedici komandası ilə keçirib, mövsümü 9-cu pillədə başa vurur. Basbi isə qəzadan sonra da komandaya rəhbərlik edir. O, hətta bu komandaya 10 il sonra – 1968-ci ildə Çempionlar Kubokunu qazandıraraq qitənin ən güclüsü edir. Hadisəni unutmayan MY azarkeşləri illər sonra itirdikləri futbolçuların xatirəsinə munich58.co.uk saytını yaradıblar.

“Paxtakor”

Özbəkistanın “Paxtakor” komandası da bu cür faciədən qaça bilməyib. 1979-cu ilin 11 avqust günü saat 13:35 radələrində yaşanan qəzada daşkəndlilərin 17 üzvü qəzada həlak olur. SSRİ çempionatının oyunu çərçivəsində “Dinamo” ilə qarşılaşmaq üçün Minskə yola düşən komanda Ukraynanın Dneprodzerjinska şəhərindən 8400 metrlik yüksəklikdə başqa bir təyyarə ilə toqquşur. Qəzada hər iki təyyarədə olan 178 nəfərin hamısı həlak olur. Hadisənin baş verməsinə səbəbkar olan dispetçerlər Jukovski və Sum 15 il azadlıqdan məhrum edilir. Komandanın bəzi üzvləri Daşkənndə “Botkin” qəbirstanlığında dəfn edilib və onlara abidə qoyulub.

blank

 

Bu hadisədən sonra çempionatdakı digər klubların heyətində bu komandaya könüllü keçən futbolçuların heyətinə gücləndirlib. Bundan başqa SSRİ Futbol Federasiyası 3 mövsüm ərzində komandanın göstərəcəyi nəticədən asılı olmayaraq, komandanın Güclülər Dəstəsindəki yerini qoruyacağı ilə bağlı qərar verib. 

blank

Yaşanan aviaqəzada baş məşqçi Oleq Bazileviç olmamışdı. Uzun illərdən sonra təcrübəli mütəxəssis həmin günü bu cür xatırlayır: “Hər dəfə həmin günü xatırlayanda, ürək ağrısı keçirirəm. Ölümün caynağından məni təsadüfi xoşbəxtlik aldı. Həyat yoldaşım oğlumla Soçidə dincəlirdilər. Uzun müddət idi ki, onları görmürdüm, darıxmışdım. Fikirləşdim ki, əvvəlcə onlara baş çəkim, sonra oyuna yollanım. Üstəlik, oğlum da xəstələnmişdi. Daşkəndin İdman Komitəsinin rəisi İbrahimovdan icazə istədim. Buraxmasaydı, qalıb, ertəsi gün komanda ilə Minskə uçacaqdım. Ancaq o, “40 gündü ailəni görmürsən, əlbəttə, onlara baş çək” dedi. Sonra mehmanxada həmin zəng gəldi. Hələ dəstəyi qaldırmamış hiss etdim ki, bu zəng xoş xəbər gətirməyəcək. Sözlər əvəzinə hönkürtü eşitdim… Sanki buz kimi suyu başıma əndərdilər. Dəstək əlimdə donub qalmışdım. Kimlərsə övladlarını, kimlərsə ərlərini, kimlərsə atalarını itirmişdi. Mixail An ikinci dəfə ata olacaqdı. Hər gününü sayırdı. Bundan ağır xəbər ola bilməzdi. Həmin an ölümün bir addımlığında olmağım haqda düşünə bilməzdim. Sadəcə, şokda idim. Otağa qalxıb, Minskə uçan heyəti tərtib etməyə başladım. Bu an oğlum nə yazdığımı soruşdu. Ancaq ona heç bir cavab verə bilmədim. Nə yaxşı ki, belə bir anda yaxınlarımın yanında idim”.

Zambiya

Afrika futbolu ən ağır günlərindən birini 27 aprel 1993-cü ildə yaşayıb. Məhz həmin gün də Qabonun paytaxtı Libreville şəhərində təyyarə qəzası baş verib.

1 il sonra keçiriləcək dünya çempionatına qatılmağı hədəfləyən Zambiya yığması Senealla qarşılaşmaq üçün bu ölkəyə səfərə çıxır. Librevilleyə istiqamətlənən təyyarə yolda 1 dəfə yanacaq doldursa da, yaranan nasazlığa baxmayaraq, uçuşa davam edir. Amma enişin ediləcəyi hava limanına az bir məsafə qalmış qəza yaşanır. 

blank

30 nəfərin həlak olduğu qəzada ölənlərin 18 nəfəri Zambiya millisinin futbolçuları və texniki heyət üzvləri olur. Millinin yeganə sağ qalan futbolçusu isə Kaluşa Bvalva olur. O zamanlar Hollandiya PSV-sinin şərəfini qoruyan futbolçu Qabona 1 gün sonra öz hesabına qatılmalı idi.

Bu qəza fərqli bir hekayənin də başlanğıcı oldu. Zambiya futbolu növbəti illərdə məhz Bvalvanın ətrafında toplanır. O, 2003-06 cı illərdə milli komandaya rəhbrəlik edir. 2008-ci ildə Zambiya Futbol Federasiyasına rəhbər seçilir.

blank

Taleyin gedişindən məhz qəzanın yaşandığı Libreville şəhərində keçirilən final matçında Fil Dişi Sahili millisini məğlub edərək 2012-ci ildə Afrika Millətlər Kubokunun qalibi olur. Bu həm də sözügedən ölkənin futbol tarixinin ən böyük uğurudu.

HAZIRLADI: ELMAR ABDULLA-ZADƏ

Reklam

Reklam


blank
Digər idman növləri2022-12-05 23:20

Azərbaycan çempionatına yekun vuruldu

blank
Dünya futbolu2022-12-05 23:12

DÇ-2022: Braziliyadan erkən qollar – YENİLƏNİR

blank
Dünya futbolu2022-12-05 22:52

Emrelinin tarixə düşən komanda yoldaşı

blank
Dünya futbolu2022-12-05 22:31

Ardıcıl 7-ci dəfə: penalti seriyasını başlayanlar qalib gəlmir

blank
Dünya futbolu2022-12-05 22:05

Xorvatların pley-off xarüqələri

blank
Dünya futbolu2022-12-05 21:18

Perişiç də siyahıya düşdü

blank
Dünya futbolu2022-12-05 21:07

Van Deykdən üstüörtülü məsləhət

blank
Digər2022-12-05 20:55

Nazir beynəlxalq yarışlarda uğur qazanmış idmançılarla görüşdü

blank
Dünya futbolu2022-12-05 20:28

FİFA uruqvaylı futbolçularla bağlı araşdırmalara başladı

blank
Dünya futbolu2022-12-05 20:06

Keyn Bellingem üçün klub seçir

blank
Dünya futbolu2022-12-05 19:40

“Ştutqart” yenə ona tapşırıldı

blank
Dünya futbolu2022-12-05 19:25

Mundial bitincə Jiru yeni müqavilə bağlayacaq

blank
Dünya futbolu2022-12-05 19:09

“Udineze” aldı, “Uotford”da oynayacaq

blank
Dünya futbolu2022-12-05 18:54

Adriano yenə boşandı – 24 gündən sonra

blank
Dünya futbolu2022-12-05 18:42

Vinisius “Nike”dan küsüb

blank
Ölkə futbolu2022-12-05 18:30

“Advokat” beynəlxalq turnirə dəvət aldı

blank
Ölkə futbolu2022-12-05 18:14

Broqno yenə qələbə istəyir: “Niyə də təkrarlanmasın?”

blank
Digər idman növləri2022-12-05 17:33

“Azərreyl” oyunlarını Almaniyada keçirəcək

blank
I Divizion2022-12-05 17:00

Liderdən səfərdə inamlı qələbə

blank
Dünya futbolu2022-12-05 16:24

Ronaldonun yeni klubu bəlli oldu

blank
Dünya futbolu2022-12-05 15:57

DÇ-2022-nin ən nümunəvi komandası

blank
Ölkə futbolu2022-12-05 15:22

Xilaskar Ülvi: “Qarabağ”la ardıcıl 3 oyun daha yaxşıdır”

blank
Dünya futbolu2022-12-05 15:14

DÇ-2022: Tarixi rekorda bir addım qaldı

blank
Dünya futbolu2022-12-05 15:07

İsveçrə – Serbiya rəqabətində alban amili

blank
Dünya futbolu2022-12-05 15:00

Mbappeylə məğlubiyyətsiz seriya

blank
Dünya futbolu2022-12-05 14:43

Əli Daeinin restoranı və mağazası möhürləndi

blank
Dünya futbolu2022-12-05 14:24

Super Liqa klubunda iki ayrılıq

blank
Ölkə futbolu2022-12-05 14:09

Axundov derbiyə hazırdır: “Vahabzadənin vaxtında çempionata çox pis başladıq”

blank
Dünya futbolu2022-12-05 14:01

DÇ-2022: Fil Foden üçün əlamətdar oyun

blank
Premyer-liqa2022-12-05 13:42

Azərbaycan derbisi PFL-in obyektivində – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-05 13:42

Azərbaycan derbisi PFL-in obyektivində – VİDEO

blank
Ölkə futbolu2022-12-05 12:26

“Karvan”ın növbəti qələbəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-04 20:13

“Zirə” “Turan Tovuz”u belə məğlub etdi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-04 19:54

“Nəticə istədiyimiz kimi oldu” – Rəşad Sadıqov

blank
Premyer-liqa2022-12-04 18:05

Samir Abasov: “Ofisdə gördüyümüz işlər meydançadakını ötüb keçib” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-04 17:35

Tərlan Əhmədov: “Hərdən enməlisən ki, qalxa biləsən” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-04 17:18

“Kəpəz” “Sumqayıt”da doğma meydanda uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-03 20:15

“Şamaxı” “Sabah”dan belə xal aldı – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-03 17:16

“Səbail” “Qəbələ”yə də uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-12-03 00:16

Azərbaycan derbisində darmadağın – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-29 20:11

“Qəbələ” Sumqayıtdan 1 xalla qayıtdı – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-29 17:21

“Turan Tovuz” “Sabah”a belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-28 21:39

Rəşad Sadıqov: “Belə xallar çempionatın sonunda çox dəyərli olur”

blank
Premyer-liqa2022-11-28 21:27

“Zirə” “Qarabağ”dan belə xal aldı – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-28 17:28

“Şamaxı” və “Kəpəz”dən hərəyə 1 qol və 1 xal – VİDEO

blank
Ölkə futbolu2022-11-28 11:21

Fariz Nəcəfov: “Müharibədə ölməkdən bir an belə qorxmamışam” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-27 18:45

Emin Mahmudov het-trik etdi, “Neftçi” 3 xala sevindi – VİDEO

blank
Ölkə kuboku2022-11-23 20:10

“Sabah” 1/4-ə darmadağınla yüksəldi – VİDEO

blank
Ölkə kuboku2022-11-23 18:40

“Zirə” 2 cavabsız qolla 1/4 finalda – VİDEO

blank
Ölkə kuboku2022-11-23 16:54

Rəşad Sadıqov “Mingəçevir” üzərindəki qələbədən danışdı – VİDEO

blank
Ölkə kuboku2022-11-23 11:01

“Səbail” 4 cavabsız qolla 1/4 finalda – VİDEO

blank
Ölkə kuboku2022-11-22 17:45

“Turan Tovuz”a 1 qol bəs etdi – VİDEO

blank
Milli komanda2022-11-20 22:44

Millimizin Skopye zəfəri – VİDEO

blank
Milli komanda2022-11-17 10:21

Millimizin Kişinyov zəfəri – VİDEO

blank
Ölkə futbolu2022-11-16 16:06

“Sabah”dan bombardiri ilə yeni müqavilə

blank
Ölkə futbolu2022-11-14 18:40

Yevlaxda futbol sevinci – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-13 20:13

“Qarabağ”ı büdrədən tapıldı – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-13 18:04

Qərb derbisində heç-heçə – VİDEO

Premyer-liqa2022-11-13 17:42

Tərlan Əhmədov: “Bu gün məğlub da olsaydıq, komandadan razı qalardım” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2022-11-13 17:23

Ayxan Abbasov: “Xal, qələbə üçün çox əziyyət çəkmək lazımdır” – VİDEO

Facebook

Gündəm