Bizi izləyin

Layihə

DÜNƏNDƏN SABAHA: Yeni layihəyə başlayarkən…

blank
blank

Birinci yazı

 

Həvəskar səviyyədə belə idarə olunmayan Azərbaycan futbolunda “akademiya”, “uşaq futbolu” deyə-deyə illər bir-birini əvəzləyir. Araşdırmalar, yerli mühitə, şəraitə, milli və futbol mentalitetinə uyğun praktik/işlək layihələrin hazırlanmaması futbolu uçuruma sürükləyib. Ancaq intriqalar, bütün mümkün vasitələrdən istifadə edib futbol vəzifələrinin qorunması, şəxsi məqsədlər, kağız üzərində 200 min “futbolçu”…

 

Almaniya kimi aparıcı futbol ölkəsində federasiya klubları “yükləyib” “akademiya” deməklə kifayətlənmir. Futbol qurumunun özünün uşaq futbolunun inkişafına dair 12-16 yaş arası xüsusi proqramı var və ölkə üzrə təyin edilmiş məşqçilər yaş qruplarını daimi məşqlərlə təmin edir, şəhərlərdə, regionlarda istedadlar axtarılır. Akademiyalarla yanaşı, bütün mövcud klubların uşaq futbol qrupları da əlavə fəaliyyət göstərir. Təsadüflərə deyil, futbol oynamış, karyerasını bitirmiş insanlara üstünlük verilir. Lippertlər AFFA-da milyonlar qazandı, havadarları ilə birgə heç olmasa, Almaniya uşaq  futbolunun nəzəriyyəsinin nümunələrini Azərbaycan futboluna aşılaya bilmədi.

 

Akademiyaların olması müasir futbolun tələblərindən biridir, lakin uğurun tam təminatçısı deyil. Azərbaycanda, klublarımızda 50 ildən sonra da dünya nəhəngi “Bavariya”nın uşaq-gənclər futboluna yaratdığı imkanlardan yüksək şərait olmayacaq. İki-üç il öncə klub əlavə 70 milyon(!) avro dəyərində  30 hektarlıq sahədə yeni akademiya da inşa etdirib. Buna baxmayaraq, son 10 ildə münhenlilərin əsas heyətində sırf öz yetirməsi olan bir futbolçu əsas heyətdə möhkəmlənib. Ən yaxşı halda 16-17 yaşlı istedadlar kluba cəlb edilərək vəziyyətdən çıxmağa çalışılıb. Bu da futbolçu yetişdirməsindən daha çox, skaut/seleksiya işinin daha üstün olmasının göstəricisidir.

 

Yeniyetmə, gənc yaşlarında özünü göstərən futbolçuların gələcəkdə  parlayacağı kimi bir zəmanət yoxdur. Vaxtilə Xosep Qvardiolanın “Bavariya”da  komandaya cəlb etdiyi bir çox gənc futbolçular indi Almaniya, Avstriyanın 4-cü liqasında çıxış edirlər. Zədə, potensialın açılmaması, inkişaf etməməsi, xarakter, ailə, yaşadığı mühit və digər faktorlar futbolçunun karyerasına öz təsirini göstərir.

 

Futbolda konveyer sistemi mütləqdir. Keyfiyyətli ardıcıllıq təmin edilmədən, klub(lar), milli, ölkə futbolu 3-5 futbolçunun əlində qalmış olur. Rəqabətin olmaması tək səviyyənin yerində sayması, aşağı düşməsi deyil, digər fəsadlara, daxildə qruplaşmalara, yersiz “söz sahibliyi”nə də yol açır.

 

Nə qədər məşq edirsənsə et, futbolçu keyfiyyəti meydanda görünür. Bunun üçünsə yüksək səviyyəli yarışlar olmalı, təşkil edilməlidir. Qeyd olunanların hamısı bir-birinə bağlı, bir-birini tamamlayan məsələlərdir. İnfrastruktur, məşqçi/kadr seçimləri, bacarığı, ümumi təşkilatçılıq, uşaq futbolundan peşəkarlığa kimi sistem ardıcıllığı, hər sahədə, mərhələdə irəliləyişin təmin edilməsi…

 

Əgər Almaniyada, bir vaxtlar yetirmələri ilə öyünən, top-klublardan biri olan “Bavariya”da, hansısa boşluqlar verilərək gələcək nəsil futbolçu problemi, narahatlığı yaşanırsa, Azərbaycanda, son 10 ildə ən çox futbolçu hazırlayan klublardan biri/birincisi olmuş “Bakı”nın stadion-bazası yerlə bir edilirsə, vəziyyətin nə yerdə olduğunu təsəvvür etmək çətin deyil. Azərbaycan futbolu acınacaqlı durumdadır.

 

“Uşaq futbolu” deməklə inkişaf olmur, əməli addımlar atılmalıdır. Ötən illərin uşaq futbolu təhlil edilməlidir ki, sabaha ümid yaransın.

 

15 il öncə Azərbaycan futbolunun gələcəyinə, yəni, bu gününə böyük ümid var idi. Dövlət Proqramı qəbul edilmişdi, stadionlar, bazalar tikilirdi, imkanlı sponsorların, iş adamlarının sayəsində iddialı klublar yaradılırdı – bir çoxu da bölgələrdə…

 

Klublar uşaq futbolu ilə də bağlı böyük işlər görürdü. “Bakı”, “Qəbələ” akademiyaları nümunə idi. “Xəzər Lənkəran”, “İnter”, “MKT-Araz”, “Kəpəz”, “Turan” gələcək nəsilə öz qayğısını əsirgəmirdi. “Neftçi” ənənəvi olaraq istedadları kluba cəlb edirdi. “Simurq”un olması Zaqatalada uşaqların futbola gəlişini təmin edirdi. Digər klublar da geri qalmamağa çalışırdı.

 

AFFA klubların tempi ilə ayaqlaşa bilmirdi. Futboldakı pərakəndəlik komandaların sistemsiz fəaliyyətini şərtləndirirdi. Uşaq futbolundan, yarışlardan danışmağa dəyməzdi. Keçmiş sovetlərdən qalan, dağılmış, yaddan çıxmış mexanizm üzərində qalmışdı uşaq futbolu. Günün tələblərinə cavab verməyən kiçik turnirlərlə kifayətlənilirdi.

 

2005-ci ildə Dövlət Proqramının qəbulu ilə futbolun dirçəlməsi üçün mükəmməl imkanlar yaranmışdı. İnfrastrukturun yaradılması ilə futbolun digər təməl prinsiplərindən olan uşaq futbolunun da qapıları açılmışdı.

 

Assosiasiya yatmışdı. Köhnədən qalanlarla federasiyaya yeni gələnlərin heç bir proqramı yox idi. Bu barədə heç düşünülmürdü. Düşünənlər, yenə AFFA-dan kənarda qalmışdı. Futbol “başsız atlı” kimi öz axarına buraxılmışdı.

 

İllərimizi futbola həsr etsək də, uşaq futbolunu yenidən araşdırdıq. Dəhşətli mənzərə üzə çıxdı. Keyfiyyət bir tərəfə, nazirlik, idman idarələri xətti ilə 14 yaşdan başlayaraq birtəhər yarışlar keçirilirdi, şəraitdən danışmağa dəyməzdi. Komandalar forma, top üzünə həsrət qalmışdılar…

 

Yeniyetmə, keçid yaşına qədər nəzarətsiz qalan uşaq futbolunda “lipa”laşdırma tüğyan edirdi. Qeydiyyat yox, yoxlanış yox. Futbolun/idmanın içində olanlar yaxşı bilir, uşaqlar kişiləşmə dövrünə qədəm qoyanda, fərqli inkişaf mərhələsi keçirlər. Elə uşaq olur 13-14 yaşında iki-üç yaş böyük görünür, bığlarının yeri tərləyir, elələri də olur, əksinə, azyaşlı kimi qalırlar. Yarışların lazımı səviyyədə keçirilməməsini də əlavə etsək, yaşazaltma virusu futbolun iliyinə kimi işləmişdi. 2-3 yaş fərqinin  düzəldilməsi adi hal almışdı.

 

Kiçik yaş qruplarında bir yaşın belə əhəmiyyətli dərəcədə təsir etdiyini hər kəs bilir. Hətta eyni ildə – yanvar və dekabr aylarında dünyaya göz açanlar arasında belə fərq yaranır. Vaxtilə “avqustdan sonra” anlayışı buna görə tətbiq edilirdi.

 

Ölkədə uşaq futbolundakı durumu tam analiz etdikdən sonra yeni bir layihənin hazırlanması zərurəti yaranmışdı. Hər bir incəlik nəzərə alınmaqla yeni bir iş ortaya qoyulmalıydı. AFFA(dakılar) bunu etməyəcəkdi…

 

(davamı olacaq)

 

TAHİR SÜLEYMANOV,

xüsusi olaraq futbolinfo.az üçün

blank
blank
blank
Milli komanda2022-04-19 12:43

“Azərbaycan millisinin necə komanda olduğunu söyləmək çətindir”

blank
Dünya futbolu2022-04-19 12:21

“Sonla arvadımdan çox vaxt keçirirəm”

blank
Digər idman növləri2022-04-19 12:00

Yüksək Liqada mövsümün son matçlarının vaxtı açıqlandı

blank
Dünya futbolu2022-04-19 11:41

La Liqa klubunda yeni baş məşqçi

blank
Müsahibə2022-04-19 11:20

“Neftçi” böyük komandadır, amma onları məğlub edə bilərik”

blank
Dünya futbolu2022-04-19 11:01

Runinin komandası aşağı liqaya düşdü

blank
Dünya futbolu2022-04-19 10:42

Azərbaycanda oynamış futbolçu ABŞ millisinin baş məşqçisi oldu

blank
Dünya futbolu2022-04-19 10:25

“Gent” və PSV kubok qazandı

blank
Digər idman növləri2022-04-19 10:01

Fərid Qayıbov çempion paralimpiyaçıları qəbul etdi

blank
Dünya futbolu2022-04-19 09:29

Milli komandada baş məşqçi istefası

blank
Dünya futbolu2022-04-19 09:01

“Öz simamımızı qorumağa çalışırıq” – Nazarov

blank
Dünya futbolu2022-04-19 01:25

“Napoli” “Roma” üzərində qələbəni əldən verdi

blank
Dünya futbolu2022-04-19 01:07

“Barselona” doğma meydanda uduzdu

blank
Dünya futbolu2022-04-18 23:40

“Qalatasaray”dan inamlı qələbə

blank
Dünya futbolu2022-04-18 23:20

Kristiano Ronaldonun övladı vəfat etdi

blank
Digər idman növləri2022-04-18 22:17

Liderdən növbəti qələbə

blank
Digər idman növləri2022-04-18 21:56

Sərbəst güləş üzrə məşqçilərin seminarı keçirildi

blank
Ölkə futbolu2022-04-18 21:00

“Qəbələ” üç əskiklə hazırlaşır

blank
Dünya futbolu2022-04-18 20:08

Türkiyədə Hakimlər Komitəsinin yeni sədri bəlli oldu

blank
Dünya futbolu2022-04-18 19:15

“Barselona” azarkeşlərindən boykot qərarı

blank
Dünya futbolu2022-04-18 18:44

Maneyə yeni müqavilə təklifi

blank
I Divizion2022-04-18 18:00

“Turan Tovuz” səfərdə uduzdu

blank
Milli komanda2022-04-18 17:05

Millimizə Almaniya klubundan futbolçu dəvət olundu

blank
Ölkə futbolu2022-04-18 16:45

Vaqif Cavadovun 142 min manat borcu var?

blank
Digər idman növləri2022-04-18 16:23

“Azəryol”dan növbəti qələbə, “Bakı”nın ilk məğlubiyyəti

blank
Dünya futbolu2022-04-18 15:56

“Mançester Yunayted”in futbolçusu qəza keçirdi

blank
Dünya futbolu2022-04-18 15:38

Mourinyo Maradonanı yaddan çıxarmadı – FOTO

blank
Dünya futbolu2022-04-18 15:10

“Özümüzü evimizdə qarət edilmişik kimi hiss edirdik”

blank
Digər idman növləri2022-04-18 14:41

Azərbaycan Velosiped İdmanı Federasiyasının adı və loqotipi dəyişdirildi

blank
Dünya futbolu2022-04-18 14:18

Premyer Liqa klubu onun üçün 60 milyon avro təklif edir

blank
Ölkə futbolu2022-04-18 13:58

Klublar Komitəsində legioner limiti müzakirə olundu

blank
Dünya futbolu2022-04-18 13:35

Liqa 1 klubu baş məşqciylə bağlı qərar verdi

blank
Digər2022-04-18 13:16

AMADA “Qəhrəmanların və dahilərin izi ilə təmiz qələbələrə doğru” adlı tədbir keçirdi

blank
Digər2022-04-18 12:52

Ruslar Ukraynadakı olimpiya idman kompleksini atəşə tutdu

blank
Digər2022-04-18 12:33

“Misli” böyük oyunlar üçün xüsusi fürsətlər yaradır

blank
Dünya futbolu2022-04-18 12:17

“Çelsi”də ciddi itki

blank
Milli komanda2022-04-18 11:59

Milliləşənlərin Azərbaycana köçü

blank
Ölkə kuboku2022-04-18 11:32

Azərbaycan kubokunun yarımfinalı rəqəmlərin gözü ilə

blank
Digər idman növləri2022-04-18 11:15

Azərbaycan Kubokunda 4-cü mərhələyə yekun vuruldu

blank
I Divizion2022-04-18 10:55

Kapitan: “Bütün məsuliyyət futbolçuların üzərindədir”

blank
I Divizion2022-04-18 10:32

22-ci turun hakim təyinatları açıqlandı

blank
Ölkə futbolu2022-04-18 10:29

“Sabah” 30 oyundu penalti vurmur

blank
Dünya futbolu2022-04-18 10:11

Kərim Benzema Alfredo di Stefanonu geridə qoydu

blank
Digər idman növləri2022-04-18 09:58

Azərbaycan yığması Gürcüstan klubuna məğlub oldu

blank
Dünya futbolu2022-04-18 09:27

Quliyev “Rostov”a qarşı 90 dəqiqə oynadı

blank
Dünya futbolu2022-04-18 01:19

“Real”dan əzmkar qələbə

blank
Dünya futbolu2022-04-18 00:59

PSJ əsas izləyicisinə də qalib gəldi

blank
Dünya futbolu2022-04-18 00:35

“Beşiktaş” səfərdə xal itirdi

blank
Dünya futbolu2022-04-17 23:30

“Bayern”dən darmadağın

blank
Dünya futbolu2022-04-17 22:40

“Liverpul”un finaldakı rəqibi bilindi

Gündəm