Bizi izləyin

Layihə

COP29: İqlim dəyişikliyi və idman

blank
blank

(əvvəli bu linkdə)

Ekoloji vəziyyətin ciddi hal alması, böyük idman təşkilatlarının bir neçə il əvvəl BMT-nin konvensiyasını imzalaması ilə nəticələndi. Bu idman təşkilatları arasında BOK və FİFA kimi nəhəng qurumlar da var idi.

Konvensiyanın əsas məqsədi 2030-cu ilə qədər parnik qazlarının tullantısını 50%-ə, karbon buraxılmasını isə 2040-cı ilə qədər 0-a endirməkdir. 250-dən çox idman təşkiları BMT-nin “Net Zero by 2050” kampaniyasına da dəstək olduqlarını bəyan etdi.

Konvensiyanı imzaladıqdan sonra FİFA əməli fəaliyyətə keçdi. 2014 və 2018-ci il dünya çempionatlarında lazımsız tullantıların sayı xeyli azaldıldı. Qətərdəki dünya çempionatı isə karbon tullantısı olmadan ilk mundial kimi tarixə düşdü. Bundan başqa, təşkilat komitəsinin üzərinə ətraf mühitin yaxşılaşdırılması üçün şərtlər qoyuldu.

Tədricən stadionların tikintisində ekoloji təmiz maddələrdən istifadə edilməyə başlanıldı. Çünki bu sahədə irəliləyiş olmasa, heç bir ekoloji proqramı gerçəkləşdirmək mümkün olmayacaq. Vacib nümələrdən biri kimi Atlantadakı “Mercedes Benz Arena”nın adını çəkmək olar. 70 minlik arenada yağış suyunu toplayıb istifadəyə yararlı hala gətirən xüsusi qurğular quraşdırılıb. Bunun sayəsində yağıntılı zonada içməli suyun qorunması maksimal həddə çatır. Stadionun altındakı anbar 9 milyon litr su saxlaya bilir. Bu sudan ağacların suvarılmasında və soyutma sistemində istifadə edilir. Arenada bu qurğunun yerləşdirilməsindən sonra suya qənaət 47%-i ötüb.

blank

Günəş enerjisini generasiya edən xüsusi panellər Amerika futbolu oyunlarını qəbul edən 10 stadionda quraşdırılıb. Avropada isə bu sahədə lider Yohan Kroyfun adını daşıyan Amsterdamdakı arenadır. “Ayaks” komandasının oyunlarını keçirdiyi stadionda 4,2 min günəş panelləri, yağıntılar zamanı suyu toplayan qurğular, elektromobillər üçün enerjidoldurma məntəqəsi, əlavə enerji istehsal edən yel dəyirmanı var.

blank

Yazının ilk hissəsində qeyd edildiyi kimi, ekoloji vəziyyətin ağırlaşması daha çox qış idman növlərinə ziyan vurur. Hokkey bundan ən çox əziyyət çəkən idman növüdür. Yer kürəsində təbii buzun ümumi sahəsinin azalması, hokkeylə məşğul olanların da sayını azaldıb. Bütün bunları görən Milli Hokkey Liqası “NHL Green” adlı proqrama start verib. Bu proqramın da əsas məqsədi zərərli tullantıların minimuma endirilməsidir. İnnovativ texnologiyaların sayəsində buz meydançasının hazırlanması üçün tətbiq edilən köhnə sistemdən imtina edilir. Belə ki, köhnə sistem daha çox suyun israfına yol açır. Yeni texnoligiyalar isə minimum su və soyutma sistemi ilə eyni dərəcəli buz örtüyünün yaradılmasına imkan verir.

Əməli fəaliyyətə keçən digər bir idman təşkilatı Formula 1-dir. Rəhbərlik yeni reqlament tərtib edərək tullantıların azaldılmasına şərait yaradıb. Maşınların istifadə etdiyi yanacağın bir qismi təbii yolla alınır.

Əlbəttə ki, bütün bu idman təşkilatlarının başında Beynəlxalq Olimpiya Komitəsi gəlməlidir. Ən böyük miqyasa malik idman yarışlarında tullantıların sayı digərləri ilə müqayisədə daha çox olur. Bu səbəbdən də BOK zərərli tullantıların sayını minimuma endirmək üçün təşkilat komitələri ilə xüsusi iş görür. Artıq hər hansı bir şəhərə Olimpiadanı həvalə etdikdə, Təşkilat Komitəsi ilə xüsusi müqavilə imzalanır. Bu müqavilədəki əsas şərt ətraf mühitə ziyan vurmamağı təmin etməkdir. BOK-un bu planla həvalə etdiyi ilk Olimpiada yayda start götürəcək Paris oyunları olacaq.

Beynəlxalq təşkilatlar yerli federasiyaları bu işdə əməli fəaliyyətə keçməyə məcbur edir. Artıq istənilən beynəlxalq yarışı qəbul edərkən buna ciddi fikir verilir. Bu səbəbdən ölkələrin özləri də dayanmadan prosesə təkan verməlidir.

Ölkə idmanımızda hələlik bununla bağlı ciddi bir irəliləyiş görünmür. Yenicə başlanmış tendensiyaya gecikmədən qoşulmaq lazımdır. Bundan sonrakı illərdə inşa ediləcək idman arenalarında bu məsələyə xüsusi diqqət verilməlidir. Belə ki, artıq dünyanın demək olar ki, heç bir yerində köhnə texnologiya ilə arenalar inşa edilmir. Bu məsələ daim COP-un iclaslarının əsas mövzusu olub. Böyük ehtimalla bu il Bakıda keçiriləcək Beynəlxalq Millətlər Təşkilatının İqlim Dəyişikliyi Konfransında da məsələ əsas mövzulardan olacaq.

İLQAR AĞAYEV

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Sahə: Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafında idmanın rolu

blank
Reklam
Şərh et

Leave a Reply

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Reklam


blank
Ölkə futbolu2024-07-12 02:09

Klublarımızın yay transferləri – YENİLƏNİR

blank
Dünya futbolu2024-07-12 01:44

Konfrans Liqası: Gürcüstan klublarından uğursuz nəticə

blank
Dünya futbolu2024-07-12 01:20

Avroliqada ilk oyunlara yekun vuruldu

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 00:07

“Sumqayıt”ın rəqibi yoxlama matçında darmadağına sevindi

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 23:46

“Bu, bizdə uğurlu alındı” – Rəşad Sadıqov

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 23:37

“Zirə” sadə bir vəziyyətdə qapımıza yol tapdı” – “Şerif”in baş məşqçisi

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 22:57

“Zirə” “Şerif”ə səfərdə qalib gəldi

blank
Dünya futbolu2024-07-11 22:44

Türkiyə Super Kubokunun keçiriləcəyi tarix və məkan açıqlandı

blank
Dünya futbolu2024-07-11 22:30

Super Liqada yeni mövsümün püşkü atıldı

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 21:12

Azərbaycan güləşçiləri Avropa çempionatlarında 80 medal qazanıblar

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 20:57

Azarkeşlərdən “Neftçi” rəhbərliyinə haqlı xəbərdarlıq – kluba hörmətsizlik unudulmamalıdır!

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 20:47

“Qarabağ”ın müdafiəçisi: “Komandamızın daxilində əla əhval-ruhiyyə var”

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 20:32

“Qarabağ”ın yoxlama görüşlərindəki növbəti rəqibləri bəlli oldu

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 20:16

“Kəpəz” ispaniyalı oyunçu transfer etdi

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 20:00

“Qəbələ”də məşqçi istefası

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 19:38

“Səbail” Türkiyə klubuna məğlub oldu

blank
Digər idman növləri2024-07-11 19:19

Yığmamız AÇ-nin yarımfinalına vəsiqə qazandı

blank
Dünya futbolu2024-07-11 19:00

Kolumbiya millisinin kapitanından Amerika Kubokunda yeni rekord

blank
Milli komanda2024-07-11 18:41

Millimizin Lüksemburqla səfər matçının yeri müəyyənləşdi

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 18:25

Radoviç “Sumqayıt”da

blank
Digər idman növləri2024-07-11 18:04

Formula 1-də sprintlərin siyahısında dəyişiklik edildi

blank
Dünya futbolu2024-07-11 17:50

Millidə klubdan daha yaxşı oynayanlar

blank
Digər idman növləri2024-07-11 17:35

Yayım hüququ 76 milyarda satılır

blank
Dünya futbolu2024-07-11 17:17

ABŞ millisi Kloppa təklif edildi

blank
Dünya futbolu2024-07-11 16:59

“Atletiko” yeni formasını təqdim etdi

blank
Müsahibə2024-07-11 16:44

Zubir: “Fransa və Səudiyyə Ərəbistanından təklifim var idi”

blank
Digər idman növləri2024-07-11 16:29

Keçmiş prezident millinin oyununu izlədi

blank
Digər idman növləri2024-07-11 16:15

Son 6 mövsümün MVP-si Olimpiadada olacaq

blank
Digər idman növləri2024-07-11 16:00

Stolüstü tennisçilərimiz Avropa çempionatında mübarizə aparacaq

blank
Ölkə futbolu2024-07-11 15:43

“Neftçi” Super Liqada çıxış edən klublarla qarşılaşacaq

blank
Milli komanda2024-03-26 00:11

Millimizin bolqarlarla heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-23 22:28

“Səbail” “Sumqayıt”a belə məğlub oldu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-22 19:12

“Qəbələ” “Sabah”a belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-03 17:42

“Kəpəz” “Sabah”a belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-11-12 20:26

“Qəbələ” “Zirə”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-22 19:38

Qəbələdə 5 qol – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 23:24

“Səbail” “Neftçi”yə belə məğlub oldu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 22:57

“Turan Tovuz”la “Qarabağ”ın məhsuldar heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 21:44

Ayxan Abbasov: “VAR-da olanlar başqa oyuna baxırdılar” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 21:16

Qurban Qurbanov: “Oyunumuzdan razı qalmadım” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-08 22:31

“Qarabağ”dan “Neftçi” üzərində inamlı qələbə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-07 18:52

“Qəbələ” “Səbail”ə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-06 21:16

“Mütləq çempion olmaq kimi məqsədimiz yoxdur” – Rəşad Sadıqov

blank
Premyer-liqa2023-10-01 21:10

“Araz-Naxçıvan” “Zirə”yə belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 19:37

“Kəpəz” “Qəbələ”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 19:00

Azər Məmmədov: “Çempionatın sonuna qədər…” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 18:44

Elmar Baxşıyev: “Qələbə təsadüfi də ola bilər” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 18:09

Gəncə azarkeşlərindən Tərlan Əhmədov səsləri – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-30 20:36

“Səbail”lə “Sabah”dan məhsuldar heç-heçə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-30 19:24

“Turan Tovuz” “Neftçi”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-25 22:12

“Qəbələ” “Qarabağ”a belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-24 22:14

“Səbail” “Araz-Naxçıvan”a belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-24 20:49

“Sabah”la “Kəpəz”dən məhsuldar heç-heçə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-23 23:37

“Zirə”nin “Neftçi” ilə heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-23 20:57

Turun açılış matçında heç-heçə – VİDEO

blank
Milli komanda2023-09-21 13:58

Millimiz Niderlandı belə darmadağın etdi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-17 22:08

“Qarabağ” “Sabah”ı belə məğlub etdi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-17 20:19

“Qəbələ”nin “Turan Tovuz”la heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-16 19:25

“Səbail”dən darmadağın – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-16 18:55

Azər Məmmədov: “Oyunumuz alınmadı” – VİDEO

Facebook

Gündəm