Bizi izləyin

Layihə

Düzgün inkişaf üçün – məktəbdə basketbol

blank
blank

Elə idman növləri var ki, onların təlim prosesi məktəblərdəki tədris proqramı ilə paralellik təşkil edir. Yəni, bu idman növləri tədris ocaqlarında özünə belə desək, daha yaxşı himayə tapır.

Bu mənada bədən tərbiyəsi üçün xarakterik olan atletika və gimnastikanı xüsusi fərqləndirə bilərik. Amma bunlar fərdi idman növləri olduğundan, sırf sağlamlıq məqsədi ilə şagirdlərə aşılanır. Yəni, sabahın abituriyenti gələcək karyerasında bu növlərlə məşğul olmur. Atletika və gimnastika məqsəd yox, vastiə kimi məktəblərdə lazım olur.

Bir idman növü də var ki, onun məktəb proqramına salınması şagirdin gələcək karyerasına da təsir edir. Söhbət basketboldan gedir. Doğrudur, bu sistemdən hazırda daha çox Amerika Birləşmiş Ştatlarında geniş istifadə olunur. Atletik cəhətdən mükəmməl basketbol oynamaq amerikalıların genetikasında olsa da, onlar sırf istedad sayəsində də buna nail olmurlar. Bu gün “yeni qitə”də bu növ həm də məktəblərdəki tədris sayəsində inkişaf edib. Ona görə Milli Basketbol Assosiasiyasında debüt edən oyunçular mütləq kollec və universitetlərdən seçilməlidir. Həmin tədris ocaqlarının komandalarında oynamayan amerikalılar heç vaxt MBA klublarının heyətinə cəlb oluna bilməz.

Bu gün tanıdığımız hər bir əfsanəvi amerikalı basketbolçunun vizit vərəqində mütləq hansısa kollec və ya universitet durur. Məsələn, hansısa dünya səviyyəli futbolçunu yetişdirən “ocaq” idman klubu və ya cəmiyyətidirsə, basketbolçularda bunu təhsil ocağı əvəzləyir.

Avropada isə bu mənada vəziyyət fərqlidir. Amma bizim qitənin İspaniya, Türkiyə, Rusiya, Yunanıstan, Serbiya, Fransa və Almaniya kimi aparıcı basketbol ölkələrində də uşaqlara məktəb partası arxasında əyləşdikləri dövrdən basketbol oynamağı aşılayırlar. Doğrudur, hamı bu növə maraq salmır. Amma maraq salanların da yoluna məhz məktəblər işıq salır.

blank

Hazırda Azərbaycanda da bu istiqamət üzrə işlər aparılır. Xüsusən də təhsil naziri Emin Əmrullayevin Azərbaycan Basketbol Federasiyasının prezidenti seçilməsi buna təkan oldu. Hazırda basketbolun tədrisinə xüsusi diqqət ayrılır. Bunun üçün hətta proqram da hazırlanıb.

Məsələn, ötən il Azərbaycan Basketbol Federasiyası bu istiqamətdə müyyən işlər görüb. Belə ki, şagirdlər üçün U-12, U-14, U-17 Kuboku və ali məktəbdə təhsil alanlar üçün Tələbə Kuboku keçirilir. Həmçinin gənclərin basketbol inkişaf proqramı hazırlanıb. Bu proqrama əsasən, 20-30 uşaqdan ibarət “Basketbol sinfi” adlı siniflər yaradılacaq. Onlar ali məktəblərdə təhsil alacaq, rahat yataqxanada qalacaq, gündə 3 dəfə isti yeməklə qidalanacaq və basketbol üzrə peşəkar əcnəbi uşaq məşqçiləri tərəfindən təlimlər alacaqlar.

Mətbuata açıqlamasında Emin Əmrullayev də planlarından danışıb: “Federasiya olaraq basketbol idman növünün süni və şişirdilmiş nəticələrlə inkişaf etməsini istəmirik. Gənc idmançıların qarşısına adətən müəyyən yaşda seçim imkanı verilir: ya idmanı, ya da təhsili seçmək. Bu, kifayət qədər çətin seçimdir. Düşünürəm ki, bu problemi mütləq həll etməliyik. Bütün idman növlərində yalnız fiziki güclə uğur qazanılmır. Burada intellekt də önəmlidir. Yeniyetmələrimizi belə ağır seçim qarşısında qoymamalıyıq. Təhsil Nazirliyi olaraq məktəblərdə basketbolun inkişaf etdirilməsi bizim məqsədlərimizdən biridir. Dünyada uşaq basketbolu sahəsində tanınmış mütəxəssisləri də cəlb etmək istəyirik. Onlarla qısamüddətli deyil, uzunmüddətli əməkdaşlıq etmək niyyətindəyik. Hər şey istədiyimiz kimi gedərsə, 5-6 ildən sonra 16-17 yaşlılardan ibarət komandalarımız fərqli nəticələr göstərəcək. 5 il ərzində daim beynəlxalq yarışlarda ölkəmizi uğurla təmsil edən komanda formalaşdıra bilərik. Belə bir stereotip var ki, Azərbaycanda uzunboylu insan azdır. Buna görə deyirlər ki, bizdə heç vaxt basketbol olmayacaq. Amma aparılan seleksiya işləri nəticəsində 779 nəfər basketbola marağı olan uzunboylu adam seçilib. Onlardan 420-si qız, 359-u oğlandır”.

blank

Amma atletika və gimnastika kimi basketbol da sırf tədris ocaqlarının divarları daxilində qaldığı halda belə öz faydalılığını itirmir. Şagirdlər bədən tərbiyəsi dərslərində müxtəlif idman növləri ilə məşğul olduğu kimi, basketbol oynayanda da bundan bəhrələnə bilir. Basketbolun yeniyetməyə verə biləcəyi ən böyük fayda boy artımıdır. Bunu demək olar ki, bilməyən yoxdur. Ümumiyyətlə, basketbolçu deyəndə göz önünə həmişə ucaboy idmançılar gəlir. Adətən insanlarda belə təsəvvür formalaşıb ki, peşəkar basketbolçular elə körpə yaşlarından ucaboy olduqlarına görə bu növlə məşğul olmağa başlayıblar. Təbii ki, bu amil həqiqəti əks etdirir. Amma basketbol da boy artımına birbaşa təsir göstərir. Məsələn, qısaboylular bu idman növünü seçsələr, “yerində qalmayacaq”. Dünyanın hər bir bucağında övladlarının boy problemi ilə üzləşən valideynlər idman növünü seçəcəyi halda basketbola üstünlük verir. Məktəblərdə isə bu problemi olan və olmayan uşaqların belə bir idman növü ilə tanış etməklə mümkün fəsadların qarşısını almaq və inkişafa yol açmaq olar.

blank

Basketbolun faydalarından biri də zehni inkişafla əlaqəlidir. Bu idman növündə taktiki gedişlər daha qabarıqdır. Yəni, tək fiziki keyfiyyətlərlə tərəqqiyə nail olmaq mümkün deyil. Məktəblilər basketbol oynamaqla həm də təfəkkür qabiliyyətini formalaşdırır. Topu səbətdən keçirmək üçün onun komanda yoldaşları arasında dar məkanda “dövriyyəyə buraxılması” İQ testi qədər əhəmiyyətlidir. Bununla yanaşı, topu dəqiqliklə səbətə atmaq bacarığı da məktəblinin gələcəkdə əmək qabiliyyətinin gücləndirilməsinə təkan ola bilər. Bu, dəqiqliyin inkişafı üçün də zəruridir. Basketbolda “əl yaddaşı” deyilən bir anlayış var. Uzunmüddətli məşq sayəsində əl bu istiqamətdə sözün yaxşı mənasında “bişəcək”və proses avtomatik hal alacaq. Əmək qabiliyyətinin inkişafı üçün bundan gözəl vasitə ola bilməz.

Bir sözlə, basketbol bir çox komponentə inkişaf üçün stimul rolunu oynayır. Bu idman növünü məktəblərdə uşaqlarla tanış etməklə bu istiqamətdə böyük işlər görən ölkələrin yolu ilə addımlayıb bəhrəsini görə bilərik.

İLQAR AĞAYEV

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Sahə: Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafında idmanın rolu

blank
Reklam
Şərh et

Leave a Reply

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Reklam


blank
Ölkə futbolu2024-07-12 20:40

AFFA-nın İcraiyyə Komitəsinin qərarları açıqlandı

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 20:18

Şeydayev “Kocaelispor”dan ayrıldı – “Neftçi”yə gəlir

blank
Dünya futbolu2024-07-12 20:00

“İnter” baş məşqçisi ilə bağlı qərarı rəsmən açıqladı

blank
Digər idman növləri2024-07-12 19:31

Ağayeva Dünya Kubokunda finala yüksəldi

blank
Dünya futbolu2024-07-12 19:00

“Mançester Yunayted”dən 36 yaşlı futbolçusu ilə yeni müqavilə

blank
Digər idman növləri2024-07-12 18:45

Millimiz AÇ-nin təsnifat məshələsinin hazırlığına start verdi

blank
Digər idman növləri2024-07-12 18:31

“Bu hissləri yenidən yaşamaq çox xoşdur”

blank
Digər idman növləri2024-07-12 18:17

Cokoviç məşhur jurnal üçün fotosessiya etdi

blank
Dünya futbolu2024-07-12 17:59

Gürcü futbolçu 6 milyona satıldı

blank
Dünya futbolu2024-07-12 17:40

“Mançester Yunayted”də yeni müqavilə

blank
Dünya futbolu2024-07-12 17:25

“Mançester Siti” Qomesi satdı

blank
Milli komanda2024-07-12 17:13

İki komandanın baş məşqçisi bəlli oldu

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 17:09

“İrəvan”ın qovulma səbəbi

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 17:00

“Kəpəz”dən növbəti transfer

blank
Dünya futbolu2024-07-12 16:41

Klopp fəxri səfir seçildi

blank
Dünya futbolu2024-07-12 16:22

Nistelroy yenidən “Mançester Yunayted”də

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 16:08

Uğurlu startın səbəbləri

blank
Dünya futbolu2024-07-12 15:51

UEFA yeni qayda tətbiq edəcək

blank
Digər idman növləri2024-07-12 15:36

Avropa çempionatına start verildi

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 15:20

“Azərbaycana hazır qayıtmaq istəyirik”

blank
Digər idman növləri2024-07-12 15:03

Azərbaycan gimnastlarından Portuqaliyada bürünc medal

blank
Dünya futbolu2024-07-12 14:48

Ukrayna millisi ev oyunlarını bu ölkələrdə keçirəcək

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 14:33

Baxşıyev Maçadonu da yanına gətirir

blank
Dünya futbolu2024-07-12 14:18

“Sabah”ın rəqibindən yeni transfer

blank
Digər idman növləri2024-07-12 14:01

Azərbaycanın daha bir atleti Paralimpiya Oyunlarında iştirak edəcək

blank
Müsahibə2024-07-12 13:47

Renduliç razıdır: “Rəhbərlik komandanı gücləndirəcək variantlar üzərində çalışır”

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 13:30

Bu gün “Sabah” – “Makkabi” oyununun biletləri satışa çıxarılacaq

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 13:14

Çempion braziliyalı ilə gücləndi

blank
Ölkə futbolu2024-07-12 13:00

Danışılmış oyunlarla bağlı seminar keçirildi

blank
Digər idman növləri2024-07-12 12:46

“Uimbldon”da finalçılar məlumdur

blank
Milli komanda2024-03-26 00:11

Millimizin bolqarlarla heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-23 22:28

“Səbail” “Sumqayıt”a belə məğlub oldu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-22 19:12

“Qəbələ” “Sabah”a belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-03 17:42

“Kəpəz” “Sabah”a belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-11-12 20:26

“Qəbələ” “Zirə”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-22 19:38

Qəbələdə 5 qol – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 23:24

“Səbail” “Neftçi”yə belə məğlub oldu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 22:57

“Turan Tovuz”la “Qarabağ”ın məhsuldar heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 21:44

Ayxan Abbasov: “VAR-da olanlar başqa oyuna baxırdılar” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 21:16

Qurban Qurbanov: “Oyunumuzdan razı qalmadım” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-08 22:31

“Qarabağ”dan “Neftçi” üzərində inamlı qələbə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-07 18:52

“Qəbələ” “Səbail”ə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-06 21:16

“Mütləq çempion olmaq kimi məqsədimiz yoxdur” – Rəşad Sadıqov

blank
Premyer-liqa2023-10-01 21:10

“Araz-Naxçıvan” “Zirə”yə belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 19:37

“Kəpəz” “Qəbələ”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 19:00

Azər Məmmədov: “Çempionatın sonuna qədər…” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 18:44

Elmar Baxşıyev: “Qələbə təsadüfi də ola bilər” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 18:09

Gəncə azarkeşlərindən Tərlan Əhmədov səsləri – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-30 20:36

“Səbail”lə “Sabah”dan məhsuldar heç-heçə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-30 19:24

“Turan Tovuz” “Neftçi”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-25 22:12

“Qəbələ” “Qarabağ”a belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-24 22:14

“Səbail” “Araz-Naxçıvan”a belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-24 20:49

“Sabah”la “Kəpəz”dən məhsuldar heç-heçə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-23 23:37

“Zirə”nin “Neftçi” ilə heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-23 20:57

Turun açılış matçında heç-heçə – VİDEO

blank
Milli komanda2023-09-21 13:58

Millimiz Niderlandı belə darmadağın etdi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-17 22:08

“Qarabağ” “Sabah”ı belə məğlub etdi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-17 20:19

“Qəbələ”nin “Turan Tovuz”la heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-16 19:25

“Səbail”dən darmadağın – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-16 18:55

Azər Məmmədov: “Oyunumuz alınmadı” – VİDEO

Facebook

Gündəm