Bizi izləyin

Layihə

100 ilin atletikası

blank
blank

1918-ci ildə cümhuriyyətimizin qurulmasından sonra ölkədə müxtəlif qurumların da əsası qoyuldu. Bu səbəbdən də son illərdə biz müxtəlif idarə və təşkilatların 100 illik yubileylərinin şahidi olmuşuq. Təəssüf ki, AXC-nin ömrü uzun sürmədi. Qısa müddət ərzində ölkəmizdə bir dövlətin fəaliyyət göstərməsi üçün lazım olan bütün təşkilatlar yaradıldı. Məhz dövlətimizin yaşam müddətinin az olmasına görə qurum və təşkilatların yaradılmasında növbə idmana çatmadı.

Buna baxmayaraq, sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra idman da cəmiyyətin ayrılmaz bir hissəsinə çevrildi. Artıq o zaman yaranmış federasiyaların da yaşı 1 əsrə çatıb. Söhbət 1923-cü ildə əsası qoyulan Azərbaycan Atletika Federasiyasından gedir.

Atletikanı idmanın kraliçası adlandırırlar. Həqiqətən də bu belədir. Olimpiya Oyunlarının bəzəyi nə futbol, nə basketbol, nə voleybol, nə də digər idman növləridir. Olimpiadaya bəzək verən, rəng qatan məhz atletika yarışlarıdır.

İdmanın ən kütləvi, ən baxımlı və ən qədim tarixə malik növlərindən biri üzrə ilk yarışlar eramızdan əvvəl 776-cı ildə Qədim Yunanıstanda təşkil olunan Olimpiya Oyunlarına təsadüf edir. Ölkəmizdə isə atletika 100 illik tarixə malikdir. Azərbaycanda ilk yüngül atletika birliyi 1923-cü ildə təşəkkül tapıb. Həmin vaxtlar atletika həvəskarları daha çox dənizkənarı bulvarda toplaşır, burada məşq edirdilər.

1923-cü ildə Respublikada Bədən Tərbiyəsi və İdman üzrə Ali Şuranın yaradılması ilə Bakı ilə yanaşı bölgələrdə də atletika inkişaf yoluna qədəm qoydu. 1926-cı ildə keçirilən yarışı atletika üzrə ilk Azərbaycan çempionatı hesab etmək olar. Qalina Qaneker ilk SSRİ rekordunu qıran, Nikolay Mityanin isə ilk SSRİ çempionu olan atlet kimi idman tariximizə düşdü. Qaneker həmçinin SSRİ yığmasının heyətinə daxil olan, eyni zamanda SSRİ idman ustası adını alan ilk atletimiz oldu.

Müharibədən sonra idmanın bütün növlərində olduğu kimi yüngül atletikada da dirçəliş başlanır. Bu dövrdə dəfələrlə Azərbaycan çempionu və rekordçusu olmuş Əfqan Səfərovun məşqçilik fəaliyyəti xüsusi ilə qeyd olunmalıdır. 1937-ci ildən “Dinamo” cəmiyyətində məşqçilik fəaliyyətinə başlayan Səfərov Böyük Vətən müharibəsində iştirak etdikdən sonra işini davam etdirib və 50-dən çox idman ustası hazırlayıb. SSRİ-nin əməkdar məşqçisi Əfqan Səfərovun yetirmələri sırasında Xandadaş Mədətov, Aleksandr Kornelyuk, Stanislav Nenaşev, Ziba Ələsgərova və digər yüksək nailiyyətlər əldə etmiş idmançılar yer alır.

blank

Planetin ən mötəbər idman forumu olan Olimpiya Oyunlarında Azərbaycan idmançıları 1952-ci ildən çıxış etməyə başlayırlar. SSRİ idmançıları ilk dəfə Helsinkidə təşkil olunan 15-ci yay Olimpiya Oyunlarında iştirak hüququ əldə edirlər. Onlar arasında Azərbaycan atleti Xandadaş Mədətov da var idi. Atletlərimizin ilk olimpiya medalı 4 il sonra Avstraliyada əldə olunur. Melburnda təşkil olunan oyunlar Yuri Konovalov üçün uğurlu alınır. SSRİ çempionatında 100 və 200 metr məsafələrə qaçışda çempion olmuş Konovalov 100 metrlik estafet yarışında Olimpiya Oyunlarının gümüş medalına sahib çıxır. 4 il sonra Romada təşkil olunan Olimpiadada Yuri Konovalov eyni növdə anoloji uğuru təkrarlayır.

Həmin dövrün ən parlaq simalarından biri də adı Azərbaycan idman tarixinə qızıl hərflərlə yazılan Ziba Ələsgərovadır. Onun peşəkar idmançı kimi formalaşmasında da Əfqan Səfərovun mühüm rolu olub. Respublika və ittifaq yarışlarında əldə etdiyi çoxsaylı uğurlardan sonra SSRİ yığmasına cəlb olunan Ələsgərova 1963-cu ildə Moskvada 200 metr məsafəyə estafet yarışında dünya rekordu müəyyənləşdirib.

1972-ci il Münhen Olimpiadası Azərbaycan atletika tarixinə düşür. Azərbaycan atleti Aleksandr Kornelyuk 100 metrlik estafetdə Silov, Loveçki və Borzovla birlikdə Olimpiadanın gümüş medallarını qazanır.

SSRİ-nin dağılmasından sonra müstəqil Azərbaycanda atletika özünün yeni tarixini yaşamağa başladı. Beynəlxalq Həvəskar Atletika Federasiyasının İcraiyyə Komitəsinin 30 may 1992-ci ildə Toronto toplantısının qərarına əsasən Azərbaycan Yüngül Atletika Federasiyası bu quruma üzv qəbul edildi.

Təəssüf ki, müstəqillik dönəmində Azərbaycan atletikasında durğunluq dövrü yaşanıb. Ölkəmizdə heç vaxt populyarlığı ilə seçilməyən bu idman növündə müxtəlif yarışlarda çıxış edən idmançılarımız olub. Lakin onlar arasında hansısa ciddi uğurdan danışmaq olmaz. Bu müəddət ərzində Azərbaycan atletikası deyildikdə ilk ağla gələn Ramil Quliyev olub. Ölkəmizin bayrağı altında beynəlxalq çıxışlara başlayan sprinterimiz avropalıya xas olmayan keyfiyyətiləri ilə seçilib. Məhz bu keyfiyyətləri görən qardaş Türkiyə respublikası onu öz bayrağı altında çıxış etməyə inandırmağı bacarır. Türkiyə millisinin tərkibində isə Ramil 2017-ci ildə Londonda keçirilən dünya çempionatında 200 metr məsafəyə qaçışda 20.09 saniyə göstərici ilə qızıl medal qazanaraq tarixin ən sürətli insanı Useyn Boltun taxtına oturur.

blank

Təbii ki, tarix ərzində uğurlarımızın əldə olunmasında Əfqan Səfərovla yanaşı Aleksandr Şepelev, Aleksandr Antipov, Eldar Rüstəmov, Bəhruz Salehli, Tofiq Əliyev, Ziyad Xəlfəyev və digər məşqçilərimizin əvəzedilməz rolu olub. Ancaq bu gün biz adları çəkilən insanların işini layiqincə davam etdirə bilmirik. Atletika ölkəmizdə orta məktəblərdə tədris edilən yeganə növlərdən biridir. Buna baxmayaraq, bu kütləviliyi süni adlandırmaq lazımdır. Belə ki, formal xarakter daşıyan dərslər uşaqlarda bu idman növünə maraq yaratmır. Məhz buna görə də ölkəmizdə atletikayla məşğul olan gəncləri görmək mümkün olmur.

İLQAR AĞAYEV

Yazı Azərbaycan Respublikasının Medianın İnkişafı Agentliyinin maliyyə dəstəyi ilə hazırlanıb.

Sahə: Uşaq və gənclərin fiziki və mənəvi inkişafında idmanın rolu

blank
Reklam
Şərh et

Leave a Reply

Sizin e-poçt ünvanınız dərc edilməyəcəkdir. Gərəkli sahələr * ilə işarələnmişdir

Reklam


blank
Digər idman növləri2024-01-16 18:42

Yığmamız Macarıstanda təlim-məşq toplanışına başlayıb

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 18:29

“Qarabağ”ın rəqibindən gənc futbolçusu ilə yeni müqavilə

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 18:12

“Araz-Naxçıvan” Qurbanovu icarəyə verdi

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 17:50

AFFA-nın əməkdaşı UEFA-nın seminarına qatılıb

blank
Dünya futbolu2024-01-16 17:30

İtaliya klubunda yeni baş məşqçi

blank
Dünya futbolu2024-01-16 17:11

“Roma”nın yeni baş məşqçisi bəlli oldu

blank
Dünya futbolu2024-01-16 16:52

Tuhel Noyerə heyran olub

blank
Dünya futbolu2024-01-16 16:33

“Atletiko”nun sabiq futbolçusu vəfat edib

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 16:16

Yeni mövsüm üçün avrokubokların təqvimi müəyyənləşib

blank
Dünya futbolu2024-01-16 16:00

“Mançester Yunayted”in futbolçusu La Liqa klubunda

blank
Dünya futbolu2024-01-16 15:46

Ronaldo səsvermədən imtina edib

blank
Dünya futbolu2024-01-16 15:31

“The Best”: Messinin seçimi məlum oldu

blank
Dünya futbolu2024-01-16 15:17

Xavini Markes əvəz edəcək?

blank
Müsahibə2024-01-16 15:00

Elvin Məmmədov “Zirə”nin 2-ci pillədə qalacağına inanmır: “Çempion dəyişməyəcək”

blank
Digər idman növləri2024-01-16 14:45

Kansleri fitə basdılar

blank
Digər idman növləri2024-01-16 14:30

Bakıda keçiriləcək Dünya Kubokunda 33 ölkə iştirak edəcək

blank
Dünya futbolu2024-01-16 14:14

Sane ilə yeni müqavilə bağlanacaq

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 14:00

“Səbail”lə oyun asan olmadı” – Motpan

blank
Digər idman növləri2024-01-16 13:47

Tərtərdə yeni idman klubu açıldı

blank
Digər idman növləri2024-01-16 13:31

Həftənin ən yaxşıları

blank
Dünya futbolu2024-01-16 13:13

“Roma” Mourinyonu istefaya göndərdi

blank
Digər idman növləri2024-01-16 13:02

“Nicat üçün hazırlıq proqramı tərtib olunub”

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 12:47

Bakıda UEFA-nın B kateqoriyalı məşqçi kursu keçiriləcək

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 12:32

“The Best”: Azərbaycandan kimlərə səs verilib?

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 12:15

Tanzaniya kartı: Konfransın martın sonuna saxlanılmasında məqsəd var

blank
Digər2024-01-16 12:00

MİSLİ ilə qazan!

blank
Digər idman növləri2024-01-16 11:45

Alperenin məhsuldarlığı yetərli olmadı

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 11:31

“Sumqayıt” Özbəkistan klubu ilə üz-üzə

blank
Ölkə futbolu2024-01-16 11:15

“Araz-Naxçıvan”dan növbəti transfer

blank
Digər idman növləri2024-01-16 11:00

Azərbaycan birinciliyinə bu gün start veriləcək

blank
Premyer-liqa2023-12-23 22:28

“Səbail” “Sumqayıt”a belə məğlub oldu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-22 19:12

“Qəbələ” “Sabah”a belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-12-03 17:42

“Kəpəz” “Sabah”a belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-11-12 20:26

“Qəbələ” “Zirə”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-22 19:38

Qəbələdə 5 qol – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 23:24

“Səbail” “Neftçi”yə belə məğlub oldu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 22:57

“Turan Tovuz”la “Qarabağ”ın məhsuldar heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 21:44

Ayxan Abbasov: “VAR-da olanlar başqa oyuna baxırdılar” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-20 21:16

Qurban Qurbanov: “Oyunumuzdan razı qalmadım” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-08 22:31

“Qarabağ”dan “Neftçi” üzərində inamlı qələbə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-07 18:52

“Qəbələ” “Səbail”ə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-06 21:16

“Mütləq çempion olmaq kimi məqsədimiz yoxdur” – Rəşad Sadıqov

blank
Premyer-liqa2023-10-01 21:10

“Araz-Naxçıvan” “Zirə”yə belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 19:37

“Kəpəz” “Qəbələ”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 19:00

Azər Məmmədov: “Çempionatın sonuna qədər…” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 18:44

Elmar Baxşıyev: “Qələbə təsadüfi də ola bilər” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-10-01 18:09

Gəncə azarkeşlərindən Tərlan Əhmədov səsləri – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-30 20:36

“Səbail”lə “Sabah”dan məhsuldar heç-heçə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-30 19:24

“Turan Tovuz” “Neftçi”yə belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-25 22:12

“Qəbələ” “Qarabağ”a belə uduzdu – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-24 22:14

“Səbail” “Araz-Naxçıvan”a belə qalib gəldi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-24 20:49

“Sabah”la “Kəpəz”dən məhsuldar heç-heçə – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-23 23:37

“Zirə”nin “Neftçi” ilə heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-23 20:57

Turun açılış matçında heç-heçə – VİDEO

blank
Milli komanda2023-09-21 13:58

Millimiz Niderlandı belə darmadağın etdi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-17 22:08

“Qarabağ” “Sabah”ı belə məğlub etdi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-17 20:19

“Qəbələ”nin “Turan Tovuz”la heç-heçəsi – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-16 19:25

“Səbail”dən darmadağın – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-16 18:55

Azər Məmmədov: “Oyunumuz alınmadı” – VİDEO

blank
Premyer-liqa2023-09-16 18:40

Şahin Diniyev: “Ən çətin oyunlarımızdan birini keçirdik” – VİDEO

Facebook

Gündəm